close
تبلیغات در اینترنت
بافت،دهدشت،خشت،زر،بلادشاپور،صفویه
loading...

ديارم دهدشت

دهدشت نمونه‌اي از معماری و شهرسازی صفویه دکتر محمود دهقانی – استرالیا وقتی برای پژوهش در راستای تاریخ معماری پرآوازه‌ي دوره‌ي صفویه از طرف دانش‌گاه تکنولوژی سیدنی استرالیا به ایران سفر کردم، سعی‌ام بر این شد تا پيش از هر چیز از نخستين پایتخت آن دودمان، تبریز، دیدن کنم. پس از تبریز به دومین پایتخت صفوی‌ها، قزوین، رفتم. هدفم از این تقسیم‌بندی این بود تا با آشنا شدن به آغاز کار شهرسازی آن دودمان، در تبریز و قزوین، به دیدار ساختمان‌‌ها و نقش‌ونگاره‌هاي…

دهدشت نمونه‌اي از معماری و شهرسازی صفویه

دهدشت نمونه‌اي از معماری و شهرسازی صفویه دکتر محمود دهقانی – استرالیا وقتی برای پژوهش در راستای تاریخ معماری پرآوازه‌ي دوره‌ي صفویه از طرف دانش‌گاه تکنولوژی سیدنی استرالیا به ایران سفر کردم، سعی‌ام بر این شد تا پيش از هر چیز از نخستين پایتخت آن دودمان، تبریز، دیدن کنم. پس از تبریز به دومین پایتخت صفوی‌ها، قزوین، رفتم. هدفم از این تقسیم‌بندی این بود تا با آشنا شدن به آغاز کار شهرسازی آن دودمان، در تبریز و قزوین، به دیدار ساختمان‌‌ها و نقش‌ونگاره‌هاي فیروزه‌ای سومین پایتخت صفویه، اصفهان، بروم. با اندوختن توشه از ریشه‌ي ذوق و سلیقه‌ي معماران آن دوران، پس از آن به مازندران سفر کردم. شهرهای قزوین، اصفهان، بهشهر، تبریز، کرمان و شیراز از شهرهايی بودند که در سفر پنج‌ماهه‌ي من برای پژوهش گنجانده شده بودند هر چند در تهران نیز دوستان فقید، شادروانان دکتر پرویز ورجاوند و دکتر باقر آیت‌الله‌زاده‌ی شیرازی، به من کمک‌ها و راهنمايی‌هاي شایسته‌اي کردند. در نظر داشتم اطلاعاتی مکتوب از شهرستان دهدشت در استان کهگیلویه و بویراحمد نیز به دست بیاورم ولی آگاه شدم که کارهای پژوهشی عمیق، به‌ویژه در گستره‌ي تاریخ معماری، در شهرهای کوچکی چون دهدشت صورت نگرفته است. در اين مورد خاص، تنها تاريخ‌نويس و جهانگرد اروپايی‌اي هم که صحبتی به میان آورده «هانس گاوبه» است که تهیه‌ي کتاب‌هایش در خارج آسان‌تر از خود دهدشت است.1 هانس گاوبه، ضمن مطالعه‌ي آثار پيشينيان از جمله احسن التقاسیم مقدسی، برای پژوهش درباره‌ي شهرسازي به دهدشت سفر کرده است. هر چند استو کلر، بل، استین و هاریسن هم دهدشت را توصیف کرده‌اند، اما در تحقیقات آن‌ها چندان به ساختمان‌هاي شهر اشاره نشده که چه کسی آن‌ها را ساخته است. ولی هانس گاوبه مي‌نویسد: «این را باید تنها نمونه‌ي معماری و شهرسازی دوران صفویه دانست». ناگزیر، با برادرزاده‌‌ها‌ي دانش‌جوی خیلی جوان رشته‌ي معماری دانشگاه خورموج بوشهر، ابزار کار و دوربین‌هاي فیلم‌برداری را برداشتیم و در قلب تابستان با ماشین از طریق بوشهر و با پشت سر گذاشتن مسافتی حوصله‌سوز به دهدشت رسیدیم تا از نزدیک به ساختار شهر، و به‌ویژه ساختمان‌هاي مخروبه‌ي بازمانده از گذشته، نظری بیندازیم و من در آن مورد مطالبی بنویسم که آیا معماری و شهرسازی بافت قدیم دهدشت بازمانده از دوران صفویه است یا دودمانی دیگر. با تکه‌هايی از تنبوش و سرامیک‌هاي دهدشت به‌ویژه قطعه‌اي از لوله‌ي آب حمام و بردن آن‌‌ها به مازندران، و مقایسه با لوله‌هاي حوضچه‌هاي ساختمان چشمه‌عمارت صفوی در بهشهر، شواهد و قرينه‌هاي بافت قدیم دهدشت نشان از طعم و بوی معماری صفوی مي‌داد هر چند که احتمالا در دوران‌هاي دیگر نیز تعمیر و مرمت و شاید گسترش داده شده باشد. در گرمای بیش از ۴۱ درجه‌ي دهدشت با نعمت کولر گازی، در اوقات استراحت، بر ما سخت نمي‌گذشت و در نشستي که از طرف مسؤولی در دهدشت برای من و همراهان تدارک دیده بودند هم‌صحبت با چند تن از سرشناسان فرهیخته شدم که مشعلی در تاریکی هزاره‌‌ها بودند. در بحث با آن‌ها متوجه این حقیقت شدم که پا به جايی گذاشته‌ام که هر چند در دوره‌ي قاجار، پهلوی و متأسفانه در حال حاضر هم با كوتاهي‌ها و سختي‌هاي عدیده‌اي روبه‌روست ولی شهری تاریخی است که، مضاف بر بلاد شاپور بودن در دوران ساسانیان، در دوران صفویه نیز از اهمیت راهبردي ویژه‌اي برخوردار بوده است. وقتی از خیابان و کوچه‌ي امام‌زاده جابر به پایگاه میراث فرهنگی دهدشت پا گذاشتم با مسؤول پایگاه، آقای علیزاده، برخورد کردم که خود اصیل‌ترین سرچشمه‌ي محلی بود. و از این که انسانی شایسته را برای سرپرستی پایگاه انتخاب کرده بودند امیدوار شدم. هم‌کار ایشان، آقای عزیزی، نیز جوانی مستعد و عاشق فرهنگ و شهر و دیارش بود که داستان‌هاي زیبایش در مورد طایفه‌ي تاس‌احمدی و خواجه‌‌ها هنوز در یاد و خاطر من جا دارد که این خود نیز برای نویسندگان آن سامان مي‌تواند جرقه‌اي برای خلق یک رمان تاریخی باشد. آن‌ها وقتی دانستند من دوستِ هنرمند خوب آن سامان، شادروان حسین پناهی دژکوهی، هم بوده‌ام و با او در شیراز و تهران چند بار ديدار داشته‌ام با من و همراهان برخورد صمیمانه‌اي کردند که آن مهربانی‌‌ها از خاطر من تا ابد گم نمي‌شود.... برای خواندن کامل متن ادامه مطلب را کلیک کنید.

قاسم خشت زر بازدید : 526 دوشنبه 12 ارديبهشت 1390 زمان : 15:55 نظرات ()
تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
درباره ما
Profile Pic
شهر من دهدشت( نگین سبز جنوب) یکی از شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد می‌باشد. این شهر در قسمت گرمسیری استان واقع شده‌است
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • آمار سایت
  • کل مطالب : 73
  • کل نظرات : 104
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 31
  • آی پی امروز : 1
  • آی پی دیروز : 0
  • بازدید امروز : 52
  • باردید دیروز : 1
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 0
  • بازدید هفته : 52
  • بازدید ماه : 76
  • بازدید سال : 749
  • بازدید کلی : 87,783